بسم الله الرحمن الرحیم

وبلاگ درس کارگاه پژوهش در فرهنگ و ارتباطات

بچه های دوره سوم کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق علیه السلام

بررسی حیطه های موضوعی در مقاله بررسی دیدگاه های فلسفه اجتماعی آیت الله سیدمحمدباقر صدر ( 1313 - 1359 ه ش)
    1. عنوان: بررسی دیدگاه های فلسفه اجتماعی آیت الله سیدمحمدباقر صدر ( 1313 - 1359 ه ش)
    2. نویسنده: دكتر محمود تقی زاده داوری
    3. چكیده: نوشتار حاضر به توضیح دیدگاه هاى فلسفه اجتماعى آیت الله سیدمحمدباقر صدر، نظریه پرداز برجسته اقتصاد، فلسفه و فقه اسلامى / شیعى معاصر مى پردازد. از ایشان مكتوب مستقلى در زمینه فلسفه اجتماع و یا فلسفه تاریخ موجود نیست؛ ولى آراى اجتماعى او را مى توان در ذیل آثار پراكنده ایشان، از جمله مباحث تفسیرى ـ تاریخى وى كه در اوایل انقلاب اسلامى ایران (1357) طرح شده، مطالعه نمود. حاصل این مقاله این است كه صدر در عرصه فلسفه اجتماع، نظریه ابداعى مستقلى ارائه نكرده است: در برخى از مسائل به اقتباس از آراى بعضى از فلاسفه بزرگ معاصر خود پرداخته و در برخى دیگر، دیدگاه ناهمخوانى عرضه كرده است.
    4. خلاصه‌: در این مقاله بعد از ذكر مقدمه و اهمیت مطالعه‌ی آثار آیت‌الله سیدمحمدباقر صدر، زندگی‌نامه و فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی ایشان را ذكر كرده است و آن‌گاه به آثار علمی و رویكرد علمی این شهید مجاهد پرداخته است. سپس وارد دیدگاه اجتماعی شهید صدر شده و این اندیشه را در سه حیطه‌ی منشأ زندگی اجتماعی، هستی جامعه و چیستی جامعه بررسی كرده است و در نهایت نتیجه‌گیری نموده است.
    5. بررسی مقاله بر اساس سه حیطه‌ی اصلی:

1.     رابطه‌ی موضوع با محقق:

a.      متناسب با تمایلات شخصی: حجت‌الاسلام دكتر محمود تقی زاده داوری، نویسنده‌ی این مقاله است و از آن‌جا كه عالم دروس دینی و حوزوی است، به نظر می‌رسد كه موضوع مرتبطی را با تمایلات شخصی خود بر گزیده ست.

b.      متناسب با سابقه‌ی ذهنی و مهارتی: دروس حوزوی و دینی كه سابقه‌ی دكتر محمود تقی زاده داوری است، نشان می‌دهد كه این تحقیق با سابقه‌ی ذهنی و مهارتی ایشان ارتباط دارد.

2.     رابطه‌ی موضوع با امكانات

a.      شرایط محیطی: چون این تحقیق، یك مطالعه‌ی كتابخانه‌ای است، به نظرم محدودیت محیطی برای تحقیق ندارد.

b.      حمایت مالی: چون این تحقیق، یك مطالعه‌ی كتابخانه‌ای است، به نظرم نیازمند حمایت مالی نیست.

c.      به صرفه بودن: چون این تحقیق، یك مطالعه‌ی كتابخانه‌ای است، به نظرم هزینه‌ی مالی و زمانی ندارد و از لحاظ علمی بسیار مفید است. در نتیجه بسیار به صرفه است.

d.      محدودیت‌ زمانی: چون این تحقیق، یك مطالعه‌ی كتابخانه‌ای است، به نظرم محدودیت زمانی برای تحقیق ندارد و در مدت كوتاهی قابل جمع است.

3.     رابطه‌ی موضوع با دانش

f.       برنامه آموزشی (متناسب با دوره): حلقات شهید صدر، از جمله كتب اصولی مهم است كه به نظرم هنوز به رسمیت حوزه در نیامده است ولی طلبه‌های مشتاق، آن كتاب و سایر آثار شهید صدر را مطالعه می‌كنند. بنابراین این موضوع با آن دانش تناسب دارد.

g.      بررسی‌های قبلی: در این تحقیق به آثار زیادی ارجاع داده شده است و به نظر می‌رسد كه بررسی‌های قبلی انجام شده باشد.

h.     بررسی‌پذیری: قابلیت بررسی در این تحقیق زیاد است زیرا هم ارجاعات كافی دارد و هم شاگردان و آثار در رابطه با شهید صدر موجود است.

i.       شناخت ارزش و اهمیت موضوع: با سیر مطالعاتی در اندیشه‌های اجتماعی اندیشمندان مسلمان،‌ جای خالی این اثر و اهمیت آن به وضوح مشاهده می‌شود. ما این كار را در ترم گذشته انجام داده‌ایم و در چكیده و مقدمه‌ی مقاله هم به آن اشاره شده است. بنابراین در این مقوله هم مقاله بی‌نقص است.

j.        بدیع بودن: تا كنون اندیشه‌ی اجتماعی اندیشمندانی چون ابن خلدون، فارابی، بوعلی و... را مطالعه كرده بودیم. ولی نظر شهید صدر به صورت مستقل ذكر نشده بود كه در این جا عنوان شد و در نتیجه موضوع این تحقیق بدیع است.

k.      تحدید موضوعی: شهید صدر یك متفكر جامع است و له قول نویسنده‌ی مقاله با این كه تخصص‌ وی در فقه است ولی در فلسفه و اقتصاد نیز دارای كتاب و اندیشه‌های ارزش‌مندی است. بنابراین برای شناخت نظر او باید موضوعات را بسیار محدود كرد و آقای دكتر محمود تقی زاده داوری نیز به خوبی از عهده‌ی این كار بر آْمده و فقط اندیشه‌ی اجتماعی او را در سه حوزه‌ی ذكر شده بررسی كرده است. البته در موضوع این محدودیت عنوان نشده است كه شاید این نقطه‌ی ضعف آن باشد.

در نهایت: به نظرم این پژوهش شبیه یك گزارش است تا مقاله‌ی علمی پژوهشی زیرا كمتر می‌توان در آن به تحلیل رسید

، اگر چه مقایسه‌هایی در آن صورت گرفته است. اما در مجموع برای آگاهی یافتن از اندیشه‌های اجتماعی شهید صدر، مقاله‌ی مفیدی بود.

 

 



طبقه بندی:
تکالیف کلاسی، 
برچسب ها:زیرموضوعات و ریزموضوعات این مطلب:
محمدحسین شاه آبادی، حیطه های موضوعی، فصلنامه شیعه شناسی،  
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 9 فروردین 1389 توسط مدیر وبلاگ | نظرات ()


ابر برچسب های وبنوشت : ریزموضوعات و زیرموضوعات

موضوعات وبنوشت
لینکدونی وبنوشت

مطالب اخیر وبنوشت
آرشیو مطالب وبنوشت
پیوند های وبنوشت
آمار سایت وبنوشت
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic