بسم الله الرحمن الرحیم

وبلاگ درس کارگاه پژوهش در فرهنگ و ارتباطات

بچه های دوره سوم کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق علیه السلام

پیش طرح پایان‌نامه: رسانه مذكِّر (تاکید بر كاركرد ذكر برای تلویزیون دینی)- امین اسلامی

طرح مسئله:

 آیین، اجرای داوطلبانه ی رفتاری است که به شکلی سزاوار به منظور تاثیر گذاری نمادین یا مشارکت در زندگی جدی طراحی شده است. (رودنبولر، 1387، ص70) این تعریف یکی از تعاریفی است که از آیین ارائه شده. بر اساس این تعریف، ارتباط رسانه ای شده نیز شکل آیینی به خود می گیرد. این کار ممکن است به چهار شیوه ی مجزا انجام شود که ادبیات نظری آن اینگونه است:

  • رخداد های رسانه ای و آیین های رسانه ای شده: رخدادهای ویژه و مشخص رسانه ای، کارکردی چون برگزاری آیین ها را دارند. مثلا پخش مراسم دعای ندبه یا دعای کمیل از تلویزیون، آیینی رسانه ای است.
  • استفاده ی آیینی شده ی رسانه: استفاده ی آیینی از رسانه، با استفاده ی عادی از رسانه تفاوت دارد. در شکل استفاده ی آیینی از رسانه، مخاطبان رفتار خود را با برنامه های تلویزیون تنظیم می کنند و همانند کسانی که می خواهند در یک آیین شرکت کنند، عمل می کنند. مثلا کسانی که وقت خودشان را تنظیم می کنند تا در زمانی مشخص به تماشای یک مسابقه ی ورزشی بپردازند.
  • آیین های فعالیت های رسانه ای: استفاده ی تولید کنندگان برنامه های رسانه، از شیوه های از پیش تعیین شده مثلا استفاده ی خبرنگاران از پرسش های استاندارد.
  • تلویزیون به عنوان دین: گربنر و همکارانش برای جامعه ی آمریکا، تلویزیون را به دین تشبیه کرده اند و در کارکرد های اجتماعی آنها شباهت هایی قایل شده اند. تلویزیون با نمایش آیین، مومنان را به شکلی نمادین و نه جسمانی به مشارکت در آیین فرا می خواند. (رودنبولر، 1387، صص 147-165)

بر این اساس تلویزیون به عنوان یک آیین اجتماعی عمل می کند و می توان گفت تلویزیونِ دینی نیز به عنوان یک آیین دینی عمل خواهد کرد. به همین دلیل می توان کارکرد های دین را از تلویزیون نیز انتظار داشت.

قرآن کریم در موارد بسیاری وظیفه ی ابلاغ پیام را بر عهده ی پیامبر گذاشته و به ایشان دستور داده که به مردم تذکر دهد:

فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّر (الغاشیه، 21) "تو اى پیامبر ایشان را به این حقایق تذكر بده كه" إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ"، وظیفه تو- كه پیامبر خدایى- تنها همین تذكر دادن است. " (موسوى همدانى، 1374،  ج‏20، ص 460)

در قاموس ذیل معنای ذكر آمده: "یاد كردن، خواه با زبان باشد یا با قلب و هر دو خواه بعد از نسیان باشد یا از ادامه ذكر." و در غالب فرهنگ های لغت در معنای تذکر گفته اند،  به یاد آوردن چیزی بعد از فراموشی آن. (قرشی، 1371: ج‏3، ص 15).

از این رو، رسانه ها نیز باید همانند پیامبران عمل کنند و وظیفه ی رسانه ها، همان وظیفه ای است که در این زمینه بر عهده ی پیامبران گذاشته شده زیرا تلویزیون دینی نیز همانند پیامبر مامور اجرای آیین دینی است. از آنجا که یکی از وظایف پیامبران تذکر دادن و یادآوری کردن است، رسانه های دینی نیز باید کارکرد تذکر داشته باشند. یعنی برنامه های آن طوری تنظیم شده و ساخته شود که روح تذکر و تکرار و یادآوری بر آنها حاکم باشد.

 

  • ü      قرآن کریم
  • ü      رودنبولر اریک (1387) « ارتباطات آیینی از گفتگوهای روزمره تا جشن های رسانه ای شده»، ترجمه دکتر عبدا... گیویان، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع)
  • ü      موسوی همدانی سید محمد باقر (1384ش)، ترجمه تفسیر المیزان، قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ پنجم
  • ü      قرشی سید علی اکبر (1371ش)، قاموس قرآن، تهران: دارالکتب الاسلامیه، چاپ ششم

پرسش‌های اصلی: 

  1. آیا می توان کار رسانه را آیین تلقی کرد؟ چگونه؟
  2. آیا میان كار پیامبران و كار رسانه شباهتی وجود دارد؟
  3. آیا وظیفه ی ذکر جزو وظایف رسانه ی دینی است؟ اگر هست رسانه ی دینی چگونه باید عمل کند؟

 

استاد راهنمای پیشنهادی اولویت اول: دکتر گیویان      اولویت دوم: دکتر باهنر



طبقه بندی:
تکالیف کلاسی،  پایان نامه های ما، 
برچسب ها:زیرموضوعات و ریزموضوعات این مطلب:
پیش طرح های پایان نامه، پیش طرح، امین اسلامی، رسانه مذکر، رسانه، تلویزیون دینی، ذکر، آئین، ارتباطات آئینی، دین، تلویزیون،  
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 24 فروردین 1389 توسط مدیر وبلاگ | نظرات ()


ابر برچسب های وبنوشت : ریزموضوعات و زیرموضوعات

موضوعات وبنوشت
لینکدونی وبنوشت

مطالب اخیر وبنوشت
آرشیو مطالب وبنوشت
پیوند های وبنوشت
آمار سایت وبنوشت
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic